Opis produktu

Mieszkania treningowe dla wychowanków młodzieżowych
ośrodków wychowawczych i instytucji pieczy zastępczej

Od 2014 roku działamy na rzecz stworzenia modelowego systemu mieszkań treningowych dla wychowanków młodzieżowych ośrodków wychowawczych i instytucji pieczy zastępczej. W 2016 roku zrealizowaliśmy pilotażowy projekt „Trampolina” w Warszawie – na poddaszu kamienicy na warszawskiej Pradze utworzyliśmy zespół mieszkań treningowych dla wychowanków Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego Księży Orionistów w Aninie.

Kamienica przy ul. Brechta 12 w Warszawie.

Michał, jeden z pierwszych mieszkańców naszego zespołu mieszkań treningowych, odbiera klucze (uroczyste oddanie mieszkań do użytku, lipiec 2016 r.).

Czym są mieszkania treningowe?

Ze względu na duży bagaż życiowych doświadczeń wychowankowie młodzieżowych ośrodków wychowawczych i instytucji pieczy zastępczej wymagają dłuższego wsparcia, zanim zdołają osiągnąć pełną samodzielność. Ostatnim etapem procesu ich usamodzielniania powinny być mieszkania treningowe, dzięki którym wychowankowie:

– nie mieszkają już w dzielonych pokojach (jak w ośrodku), ale mają niewielkie mieszkania na wyłączność i są odpowiedzialni z ich stan, np. muszą je sami sprzątać;

– ponoszą opłaty za użytkowanie mieszkań, ale są one dostosowane do ich możliwości – czasem to tylko opłaty administracyjne i koszty zużycia mediów;

– nie są pozostawieni samym sobie, ponieważ mogą liczyć na wsparcie wychowawcy, który albo odwiedza mieszkania regularnie, albo mieszka po sąsiedzku.

Pobyt w mieszkaniach treningowych ma charakter tymczasowy i trwa zwykle maksymalnie 2 lata. Czas pobytu jest dostosowywany indywidualnie do sytuacji danego mieszkańca – jeśli kontynuuje naukę, to zwykle potrzebuje więcej czasu, żeby się w pełni usamodzielnić.

Na zdjęciach: Michał i Rafał, pierwsi mieszkańcy naszego zespołu mieszkań treningowych (listopad 2016 r.).

Partnerski projekt pilotażowy – „Trampolina”

W latach 2014-2016 zrealizowaliśmy pilotażowy projekt „Trampolina” we współpracy z Młodzieżowym Ośrodkiem Wychowawczym Księży Orionistów w podwarszawskim Aninie. Z pomocą parterów biznesowych zakupiliśmy od wspólnoty mieszkaniowej nieużywane poddasze kamienicy przy ulicy Brechta na warszawskiej Pradze.  Utworzyliśmy tam zespół 7 mieszkań, z których 6 jest rotacyjnie wynajmowana wychowankom Ośrodka na okres maksymalnie dwóch lat. Mieszkania są tanie, ale nie darmowe – mieszkańcy muszą sami pokrywać miesięczne opłaty eksploatacyjne oraz koszty zużycia mediów.

Na drodze do dorosłości mieszkańcy nie są pozostawieni samym sobie. Wspiera ich wychowawczyni, która jest pracowniczką Ośrodka i mieszka w bezpośrednim sąsiedztwie – 1 z 7 utworzonych mieszkań jest przeznaczone dla niej, tak by mogła wspierać młodych ludzi na drodze do pełnej samodzielności. Oznacza to, że mieszkania mają charakter wspomagany.

W pracach remontowo-budowlanych związanych z adaptacją poddasza wzięli udział przyszli mieszkańcy oraz liczne grupy wolontariuszy – uczestnicy programów „Architekci Nadziei” (wolontariat pracowniczy) oraz „Global Village” (wolontariat międzynarodowy).

Kamienica przy ul. Brechta 12 w Warszawie.

Kamienica przy ul. Brechta w Warszawie.

Mieszkania są wynajmowane tym wychowankom Młodzieżowego Ośrodka Wychowawczego Księży Orionistów w Aninie, którzy z powodzeniem zakończyli udział w projekcie resocjalizacyjnym „Trampolina I”. W ramach tego projektu młodzi ludzie mieszkają w ośrodku i przechodzą pierwszy etap usamodzielnienia: uczęszczają do szkół ponadgimnazjalnych na terenie Warszawy, odbywają różne kursy zawodowe, szkolenia i terapie – w zależności od potrzeb. Mieszkania, które powstały przy ul. Brechta, zapewniają im warunki do drugiego etapu usamodzielnienia: kontynuacji kształcenia zawodowego lub podjęcia studiów już poza ośrodkiem, lecz przy jednoczesnym minimalnym wsparciu ze strony specjalistów, tj. wychowawczyni oraz innych pracowników Ośrodka.

Obraz3

Plan architektoniczny mieszkań przy ul. Brechta.

Główni partnerzy biznesowi:

  • Fundacja Saint Gobain Initiatives: wsparcie techniczne i finansowe darowizna w postaci materiałów budowlanych i ociepleniowych, doradztwo techniczne, pokrycie kosztów adaptacji poddasza
  • H. Stepic CEE Charity (Raiffeisen Bank): fundusze na zakup poddasza oraz na przeprowadzenie procedur formalnych i sądowych związanych z przekształceniem poddasza w powierzchnię mieszkalną
  • FAAB Architektura Adam Białobrzeski/Adam Figurski: projekt architektoniczny i budowlany wykonany pro bono
  • Whirlpool: sprzęt AGD do mieszkań i wsparcie finansowe
  • Dow Chemical Company: dofinansowanie części koszów administracyjnych związanych z przygotowaniem projektu do realizacji
  • Kancelaria Radcy Prawnego Andrzeja Lulki: obsługa prawna pro bono
  • Wienerberger: materiały budowlane np. cegły

Działania dodatkowe

Aby jak najlepiej przygotować przyszłych mieszkańców do przeprowadzki do mieszkań treningowych, opracowaliśmy program edukacyjny z zakresu zarządzania finansami domowymi oraz oszczędzania ciepła, wody i energii. Działania te przeprowadziliśmy we współpracy z Fundacją Microfinance Center w ramach równoległego projektu „Moje mieszkanie – moja odpowiedzialność” – edukacja finansowa i oszczędzanie energii w domu” (sfinansowanego z funduszy EOG w ramach programu „Obywatele dla Demokracji”).

Przebieg projektu na zdjęciach

1. Poddasze przy ul. Brechta przed rozpoczęciem prac adaptacyjnych

2. Prace adaptacyjne na strychu przy ul. Brechta z udziałem wolontariuszy korporacyjnych i uczestników programu wolontariatu międzynarodowego Global Village

3. Gotowe mieszkania treningowe

Dlaczego system mieszkań treningowych jest potrzebny?

W obecnym systemie pomocy społecznej istnieje kilkuletnia luka pomiędzy momentem, w którym młodzi ludzie po osiągnięciu pełnoletniości opuszczają młodzieżowe ośrodki wychowawcze lub instytucje pieczy zastępczej, a chwilą, w której udaje się im doczekać przydziału mieszkania socjalnego lub osiągnąć dochody pozwalające na samodzielne życie. Prowadzi to do sytuacji, w której wielu wychowanków boryka się z problemem zapewnienia sobie dachu nad głową. Polski system mieszkalnictwa nie oferuje im preferencyjnych warunków otrzymywania mieszkań socjalnych, a wsparcie finansowe ze strony państwa jest niewystarczające, żeby mogli wynajmować nawet najskromniejsze mieszkania na rynku komercyjnym (renta dla kontynuujących naukę wynosi ok. 500 zł).

Problem dotyczy ogromnej liczby młodych ludzi: obecnie w ośrodkach wychowawczych i domach dziecka przebywa 27 tysięcy osób. Jeśli nie zapewni się im pomocy w znalezieniu taniego lokum i – co jeszcze ważniejsze – nie wydłuży etapu usamodzielniania (tak by nadrobili zaległości w edukacji czy ukończyli proces terapeutyczny), istnieje ryzyko, że ok. 90% z nich wróci do środowisk dysfunkcyjnych, a niejeden trafi do przytułku dla bezdomnych.

Szczegóły projektu:

Daty realizacji projektu:
czerwiec 2014 r. – sierpień 2016 r.

Miejsce:
Warszawa

Liderzy projektu:
Habitat for Humanity Poland & Młodzieżowy Ośrodek Wychowawczy Księży Orionistów

Kontakt:

Habitat for Humanity Poland:
Magdalena Ruszkowska-Cieślak
mruszkowska@habitat.pl

Młodzieżowy Ośrodek Wychowawczy Barska, Filia Anin
ks. Adam Gołębiak
anin@barskaorione.pl